نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد نوازش و تماس فیزیکی با سگ خانگی ممکن است واکنش‌های جسمی بدن به استرس آینده را کاهش دهد؛ اثری که حتی بدون احساس آرامش آگاهانه نیز می‌تواند در بدن رخ دهد.
به گزارش سیناپرس، تعامل با حیوانات خانگی پیش‌تر با کاهش استرس و بهبود سلامت روان مرتبط دانسته شده بود، اما سازوکار دقیق این اثر همچنان به بررسی بیشتری نیاز دارد. اکنون پژوهشگران دانشگاه اینسبروک اتریش دریافته‌اند که تماس فیزیکی با سگ ممکن است نه‌تنها بر وضعیت روانی فرد، بلکه بر واکنش بدن به موقعیت‌های استرس‌زای بعدی نیز تأثیر بگذارد.
در این مطالعه که نتایج آن در مجله Biological Psychology منتشر شده است، ۶۴ فرد بزرگسال صاحب سگ، شامل ۵۱ زن و ۱۳ مرد، شرکت کردند. پژوهشگران ابتدا با استفاده از آزمون‌هایی مانند پاسخ‌گویی به پرسش‌های اطلاعات عمومی در زمان محدود و انجام محاسبات ذهنی دشوار، شرایط استرس‌زا ایجاد کردند. شرکت‌کنندگان همچنین از سوی ارزیابی‌کننده‌ای که عملکرد آن‌ها را زیر نظر داشت، بازخورد منفی دریافت می‌کردند.
واکنش بدن افراد در طول آزمایش با استفاده از نوار قلب و الکتروانسفالوگرافی (EEG) بررسی شد تا تغییرات ضربان قلب و فعالیت الکتریکی مغز اندازه‌گیری شود.
پس از مرحله نخست آزمایش، شرکت‌کنندگان پنج دقیقه فرصت استراحت داشتند. در این مدت، گروهی اجازه داشتند آزادانه سگ خود را لمس کنند و نوازش کنند، اما در گروه دیگر، سگ به‌گونه‌ای نگه داشته می‌شد که امکان تماس فیزیکی با آن وجود نداشت. سپس شرکت‌کنندگان بار دیگر آزمون استرس را انجام دادند.
تماس با سگ چه تغییری در واکنش بدن ایجاد کرد؟
نتایج نشان داد آزمون‌های استرس‌زا با افزایش ضربان قلب، کاهش تغییرپذیری ضربان قلب و تغییر الگوهای فعالیت الکتریکی مغز همراه بودند. این تغییرات با واکنش فیزیولوژیک بدن به استرس سازگار است.
نکته مهم این بود که نوازش سگ در دوره استراحت، لزوماً باعث بازیابی سریع‌تر بدن از استرس اولیه نشد؛ اما افرادی که در این فاصله با سگ خود تماس فیزیکی داشتند، در آزمون استرس دوم نشانه‌های فیزیولوژیک کمتری از استرس نشان دادند.
به گفته پژوهشگران، این یافته نشان می‌دهد تماس با حیوان خانگی ممکن است شدت واکنش جسمی به یک عامل استرس‌زای پیش‌رو را کاهش دهد. به بیان دیگر، اثر احتمالی نوازش سگ فقط به آرام شدن پس از یک موقعیت دشوار محدود نیست و شاید بتواند بدن را برای مواجهه با فشار بعدی آماده‌تر کند.
نکته جالب دیگر آن بود که میزان استرسی که شرکت‌کنندگان شخصاً احساس می‌کردند، با تغییرات فیزیولوژیک ثبت‌شده تطابق روشنی نداشت. این موضوع احتمال می‌دهد برخی اثرات تماس با حیوانات خانگی بدون آنکه فرد آگاهانه متوجه آن‌ها شود، در بدن رخ دهند.
بااین‌حال، این پژوهش تنها ۶۴ صاحب سگ را بررسی کرده است و نتایج آن به‌تنهایی برای اثبات اثر قطعی تماس با حیوانات خانگی بر کاهش استرس کافی نیست. همچنین، یافته‌های این مطالعه مشخص نمی‌کند که این اثر در تعامل با گربه‌ها یا سایر حیوانات خانگی نیز به همین شکل رخ می‌دهد.
در مجموع، نتایج این پژوهش شواهد تازه‌ای درباره نقش تماس فیزیکی با سگ در تعدیل واکنش بدن به استرس فراهم می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند به درک بهتر سازوکارهای زیستی ارتباط انسان و حیوانات خانگی کمک کند.
